👉 ઉત્તર :
આદિવાસી સમુદાયના લોકોનું જીવન મુખ્યત્વે પ્રકૃતિ સાથે સંકળાયેલું હતું :
• તેઓનું જીવન શિકાર, પશુપાલન અને ખેતી (મુખ્યત્વે સ્થળાંતરિત કે ઝૂમ ખેતી) પર નિર્ભર હતું.
• તેઓ જંગલમાંથી મળતી વિવિધ વનપેદાશો (ગુંદર, લાખ, મધ, ઔષધિઓ, લાકડું) નો સંગ્રહ કરી તેના વેચાણ દ્વારા આજીવિકા મેળવતા હતા.
• તેમનાં મકાનો પણ માટી, ઘાસ, વાંસ અને પથ્થર જેવાં સ્થાનિક કુદરતી સંસાધનોમાંથી જ બનેલાં હતાં.

👉 ઉત્તર :
જનજાતિ સમાજની સૌથી અગત્યની લાક્ષણિકતા તેમનો 'સામૂહિકતાનો સિદ્ધાંત' હતો :
• આદિવાસી લોકોમાં જમીન કે જમીન-પેદાશો પર કોઈ વ્યક્તિગત માલિકી નહોતી, પરંતુ સમગ્ર કબીલાનો સંયુક્ત અધિકાર રહેતો હતો.
• કબીલાના વડા કે વડીલોએ બનાવેલા નિયમો મુજબ જમીનની ઉપજ અને સંપત્તિની પરિવારો વચ્ચે સમાન વહેંચણી કરવામાં આવતી હતી.
• તેઓ શિકાર, ખેતી અને તહેવારો સાથે મળીને કરતા હતા. આમ, સામૂહિક જીવનશૈલી હોવાથી તેમની સમગ્ર અર્થવ્યવસ્થામાં સામૂહિકતાનો અનોખો આદર્શ જોવા મળતો હતો.

👉 ઉત્તર :
નીચેની બાબતોના આધારે કહી શકાય કે અહોમ સમાજ એક અત્યંત સુસંસ્કૃત સમાજ હતો :
• સાહિત્ય અને કલાને પ્રોત્સાહન : અહોમ રાજાઓ દ્વારા કવિઓ, વિદ્વાનો અને બ્રાહ્મણોને જમીન દાનમાં આપવામાં આવતી હતી.
• નાટ્યપ્રવૃત્તિ : રાજ્યમાં રંગમંચ અને નાટ્યપ્રવૃત્તિઓને વિશેષ આશ્રય આપવામાં આવતો હતો.
• ગ્રંથોનો અનુવાદ : સંસ્કૃતની મહત્વપૂર્ણ ધાર્મિક અને સાહિત્યિક કૃતિઓનો સ્થાનિક ભાષામાં અનુવાદ કરવામાં આવ્યો હતો.
• ઐતિહાસિક ગ્રંથ 'બુરંજી' : અહોમ શાસનમાં ઐતિહાસિક ઘટનાઓની નોંધ રાખવાની અનોખી પરંપરા હતી. 'બુરંજી' નામની પ્રસિદ્ધ ઐતિહાસિક કૃતિને પહેલાં અહોમ ભાષામાં અને ત્યારબાદ આસામી ભાષામાં આલેખવામાં આવી હતી.

👉 ઉત્તર :
ગોંડ અને અહોમ બંને શક્તિશાળી જનજાતિઓ હોવા છતાં તેમનો ઇતિહાસ નીચે મુજબ અલગ હતો :
• નિવાસસ્થાન : ગોંડ લોકો મધ્ય ભારતના વિશાળ ગોંડવાના નામના વનપ્રદેશમાં રહેતા હતા, જ્યારે અહોમ લોકો ૧૩મી સદીમાં મ્યાનમાર (બર્મા) તરફથી આવીને આસામની બ્રહ્મપુત્રા નદીના ખીણ પ્રદેશમાં વસ્યા હતા.
• ખેતી પદ્ધતિ : ગોંડ લોકો પરંપરાગત સ્થળાંતરિત (ઝૂમ) ખેતી કરતા હતા, જ્યારે અહોમ લોકોએ જમીન સુધારીને ચોખાની ખેતીની અદ્યતન નવીન પદ્ધતિઓ દાખલ કરી હતી.
• રાજ્ય વ્યવસ્થા : ગોંડ સામ્રાજ્ય (દા.ત. ગઢકટંગા) ગઢ, ચોર્યાસી અને બારહોતોમાં વહેંચાયેલું હતું. જ્યારે અહોમ રાજ્યની વ્યવસ્થા ફરજિયાત શ્રમિકો એટલે કે 'પાઇક' પર આધારિત હતી (દરેક ગામમાંથી વારાફરતી માણસો મોકલવા પડતા).
• સામાજિક-ધાર્મિક સ્થિતિ : ગોંડ રાજાઓએ પોતાને ઊંચા રાજપૂત કુળ તરીકે માન્યતા અપાવવા રાજપૂતો સાથે લગ્નસંબંધો બાંધ્યા (જેમ કે રાણી દુર્ગાવતી સાથે અમનદાસ/સંગ્રામશાહના પુત્ર દલપતના લગ્ન થયા). જ્યારે અહોમ લોકોએ ૧૭મી સદીમાં હિન્દુ ધર્મ સ્વીકાર્યો હોવા છતાં પોતાની પરંપરાગત આદિવાસી ભાષા, દેવતાઓ અને રીતરિવાજો ચાલુ રાખ્યા હતા.
• લશ્કરી તાકાત : અહોમ લોકો ૧૬મી સદીમાં જ દારૂગોળો અને તોપો બનાવવામાં કુશળ બની ચૂક્યા હતા.