👉 ઉત્તર : અમેરિકાના પૂર્વ પ્રમુખ અબ્રાહમ લિંકનના શબ્દોમાં : "લોકોનું, લોકો વડે અને લોકો માટે ચાલતું શાસન એટલે લોકશાહી" (Democracy). લોકશાહી સરકારમાં અંતિમ સત્તા લોકોના હાથમાં હોય છે અને સરકારની રચના લોકો દ્વારા ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓ વડે થાય છે.

👉 ઉત્તર : ભારતીય બંધારણમાં દરેક નાગરિકને નીચેની બાબતોમાં સમાનતાનો મૂળભૂત અધિકાર આપેલ છે :
• કાયદા સમક્ષ સમાનતા અને કાયદાનું સમાન રક્ષણ.
• ધર્મ, જાતિ, જ્ઞાતિ, લિંગ કે જન્મસ્થાનના આધારે ભેદભાવનો અભાવ.
• જાહેર સ્થળો (દુકાનો, હોટલો, કૂવા, તળાવો) ના ઉપયોગની સમાનતા.
• શિક્ષણ મેળવવાની અને નોકરી-રોજગારીની સમાન તકો.
• વાણી અને વિચારોની સ્વતંત્ર અભિવ્યક્તિની સમાનતા.

👉 ઉત્તર : વ્યક્તિના સર્વાંગીણ વિકાસ માટે સમાનતાનો અધિકાર ખૂબ જ મહત્ત્વનો છે. કોઈપણ ભેદભાવ વિના દરેક નાગરિકને શિક્ષણ, સામાજિક આદર અને આગળ વધવાની સમાન તકો મળે ત્યારે જ વ્યક્તિ પોતાના સ્વમાન સાથે પ્રતિભાનો પૂર્ણ વિકાસ કરી શકે છે.

👉 ઉત્તર : ૧૮ વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરના ભારતના દરેક નાગરિકને કોઈપણ ભેદભાવ વિના મતાધિકાર મળે છે, જેનું નામ મતદારયાદીમાં નોંધાયેલું હોય.

👉 ઉત્તર : ચૂંટણીપંચ દેશમાં તટસ્થ, ન્યાયી અને શાંતિપૂર્ણ રીતે ચૂંટણીઓનું આયોજન કરે છે. તે મતદારયાદી તૈયાર કરે છે, ચૂંટણી આચારસંહિતાનો અમલ કરાવે છે અને નાગરિકો કોઈપણ પ્રકારના ડર કે પ્રલોભન વિના મતદાન કરી શકે તે માટે વિશેષ વ્યવસ્થા ગોઠવે છે.

👉 ઉત્તર : બાળમજૂરી એ બાળકનો વિકાસ રૂંધતી સામાજિક બદી અને શિક્ષણ મેળવવાના મૂળભૂત અધિકારનો ભંગ છે. બંધારણ મુજબ ૬ થી ૧૪ વર્ષ સુધીનાં તમામ બાળકોને મફત અને ફરજિયાત શિક્ષણ મેળવવાનો કાયદેસર હક છે. નાની ઉંમરે મજૂરી કરાવવાથી તેમનું શારીરિક-માનસિક શોષણ થાય છે, તેથી બાળમજૂરી સખત રીતે અટકાવવી જોઈએ.